📖 SEJARAH TINGKATAN 3
BAB 6: KESAN PENTADBIRAN BARAT TERHADAP EKONOMI DAN SOSIAL

Sistem yang lebih mementingkan keuntungan dan pengumpulan harta melalui proses penukaran barangan atau jual beli serta pembayaran-pembayaran lain. Ciri-cirinya ialah modal yang besar, tanah yang luas, buruh yang ramai, teknologi moden, dan skala yang besar.

Sekolah yang menggunakan bahasa ibunda sebagai bahasa pengantar.

Pendidikan yang berkaitan dengan ilmu keduniaan.

Pengarah Taman Botanikal Singapura yang memperkenalkan teknik torehan sistem ibedem (tulang ikan hering) pada tahun 1897 yang mampu memanjangkan hayat pokok getah. Beliau juga perkenal teknik bungkus anak getah dalam arang lembap.

Diluluskan oleh Majlis Mesyuarat Persekutuan pada tahun 1913 di Negeri-negeri Melayu. Residen boleh isytihar tanah sebagai hak Melayu yang tidak boleh dijual atau dipindah milik. Tujuannya melindungi kepentingan ekonomi British dengan memberikan tanah kurang subur kepada orang Melayu.

Diwartakan pada tahun 1931 di Sarawak. Matlamatnya melindungi kepentingan masyarakat peribumi daripada dicerobohi oleh kaum pendatang yang membuka tanah untuk pertanian.

Diwartakan di Sabah pada tahun 1889. Melindungi hak peribumi di mana urus niaga tanah dengan orang Eropah mesti diberitahu kepada ketua peribumi. Pegawai Daerah menjaga hak milik tanah peribumi.

Sistem di mana buruh dari China dibawa masuk ke negara kita oleh pihak majikan. Tambang perjalanan, makanan, pakaian dan tempat tinggal disediakan oleh majikan.

Sistem membawa buruh dari India untuk bekerja di ladang getah. Pemilik ladang menghantar Kangani (ketua/mandur) ke India untuk cari buruh, urus tambang, dan buruh bekerja sehingga hutang selesai.

Diluluskan pada tahun 1882 untuk melindungi pekerja dan buruh daripada dieksploitasi oleh majikan.

Sebuah institusi khas penyelidikan getah yang ditubuhkan oleh British pada tahun 1926 bagi meningkatkan keberkesanan dan industri pengeluaran getah.

Juga dikenali sebagai Gedung Perwakilan atau Crown Agent. Pemodal asing yang bawa masuk modal besar, import barangan terus dan menguasai rangkaian kewangan, perkapalan, insurans, dan perdagangan antarabangsa. Cth: Boustead, Guthrie, Sime Darby.

Ditubuhkan pada tahun 1897 oleh British di bawah Ordinan VIII untuk mengeluarkan wang kertas Negeri-negeri Selat, menyebabkan mata wang kerajaan Melayu terhapus.

Syarikat yang memperkenalkan perkhidmatan penerbangan awam domestik di Tanah Melayu pada tahun 1937, menghubungkan Singapura, Kuala Lumpur, dan Pulau Pinang.

Syarikat Eropah yang memperkenalkan teknologi perlombongan moden dan menggunakan kapal korek buat pertama kalinya di Batu Gajah, Perak pada tahun 1912.

Ditubuhkan pada tahun 1905 bermatlamat untuk melahirkan pentadbir Melayu berpendidikan Inggeris dengan menarik minat golongan anak raja dan bangsawan Melayu. Lulusannya diserap ke dalam pentadbiran British.

Ditubuhkan di Tanjung Malim, Perak pada tahun 1922 untuk melatih guru-guru Melayu sebelum dihantar mengajar di sekolah-sekolah Melayu.

Sebuah hospital yang dibina pada tahun 1881 di Jalan Sultan, Kuala Lumpur oleh Yap Kwan Seng, seorang Kapitan Cina. Nama lainnya ialah Pooi Shin Thong.

Ditubuhkan di Kuala Lumpur pada tahun 1900. Sebahagian besar kerja penyelidikannya menumpukan kepada penyakit tropika seperti penyakit beri-beri dan malaria.

Ditubuhkan pada tahun 1890-an untuk mengawasi kebersihan dan kesihatan bandar Kuala Lumpur. Pada tahun 1911, ia masih bertanggungjawab menjaga kebersihan bandar.

Merupakan nama lain bagi Penjara Sibu di Sarawak. Dibina pada tahun 1890 semasa pentadbiran Brooke dan ditadbir oleh Pegawai Daerah dari 1918 hingga 1963.

Selepas penubuhan Negeri-negeri Melayu Bersekutu, penjara ini dijadikan pusat penahanan banduan hukuman lama bagi negeri Perak, Pahang, Negeri Sembilan, dan Selangor.

Syarikat yang memperkenalkan kaedah perlombongan bijih timah bawah tanah dengan membina terowong di Sungai Lembing, Pahang. Lombong ini merupakan lombong bijih timah bawah tanah terpanjang dan terdalam di dunia yang dibuka pada 1888.