📖 SEJARAH TINGKATAN 1
BAB 3: ZAMAN PRASEJARAH

Zaman sebelum manusia mengetahui dan mengenal tulisan. Terbahagi kepada dua, iaitu Zaman Batu dan Zaman Logam.

Turut dikenali sebagai Zaman Prasejarah dalam bahasa Sanskrit. Merupakan gabungan dua perkataan, iaitu nir yang bermaksud tidak ada dan leka yang bermaksud tulisan.

Merujuk kepada penggunaan teknologi batu dalam kehidupan harian manusia. Terbahagi kepada tiga tahap iaitu Zaman Paleolitik, Mesolitik, dan Neolitik.

Zaman di mana manusia telah melakukan inovasi logam besi dan gangsa dalam peralatan mereka, mula melakukan pelayaran dan pertukaran barangan. Berlaku dari tempoh 3,500 SM hingga 500 M.

Bukti tinggalan data arkeologi yang menjadi petunjuk wujudnya kegiatan budaya manusia di sesuatu kawasan seperti bekas pembakaran, debunga tumbuhan, sisa kerang, arang dan tulang binatang.

Rangka manusia prasejarah yang ditemukan di tapak Zhoukoudian, China yang berusia antara 18,000 hingga 11,000 SM.

Fosil dan sisa tulang manusia prasejarah yang dinamakan sebagai Flores Man yang ditemukan di Gua Liang Bua, Pulau Flores, Indonesia. Berusia antara 94,000 hingga 12,000 SM.

Artifak batu kecil yang nipis yang sisinya tajam bergerigi. Kerap digunakan sebagai alat pada Zaman Mesolitik.

Kaum yang selalu berpindah-randah dari satu tempat ke satu tempat lain.

Pola hubungan yang dibentuk oleh masyarakat hasil kerjasama antara ahli atau keluarga bagi mencapai matlamat bersama. Bermula dengan lebih tersusun pada Zaman Neolitik.

Kepercayaan bahawa setiap benda mempunyai kuasa dan semangat yang mampu menentukan kehidupan manusia. Diamalkan sejak Zaman Paleolitik.

Tatacara dalam upacara keagamaan. Turut dijalankan oleh manusia Zaman Neolitik bagi mewujudkan perdamaian dengan kuasa alam.

Aliran sastera dan seni yang menggambarkan kisah hidup sebenar (bukan khayalan). Gaya ini wujud pada lukisan gua manusia Zaman Paleolitik.

Lambang yang menggambarkan sesuatu perkara atau erti tertentu. Wujud dalam bentuk pola geometri yang menghiasi permukaan tembikar pada Zaman Neolitik.

Kecantikan atau keindahan yang dikaitkan dengan bidang seni. Mula dipentingkan oleh manusia Zaman Logam pada peralatan mereka seperti gendang gangsa.

Hasil tinggalan manusia Zaman Prasejarah yang berkaitan dengan ideologi atau kepercayaan. Contohnya kaedah pengebumian mayat.

Istilah merujuk kepada Zaman Mesolitik di Asia Tenggara kerana unsur Mesolitik Eropah tidak ditemui di sini. Diperkenalkan oleh ahli arkeologi Perancis, Madeleine Colani pada tahun 1932 bersempena nama tapak Hoa-binh di Vietnam. Dikenali juga sebagai Zaman Epi-Paleolitik.

Bahan pewarna merah yang diperoleh daripada batu kawi atau batu lada. Digunakan oleh manusia Zaman Prasejarah di Malaysia untuk melukis lukisan gua.

Budaya berasaskan penggunaan batu-batu bersaiz besar yang tersusun rapi. Ia dipercayai mempunyai kaitan dengan amalan kepercayaan dan ritual prasejarah, contohnya di Pengkalan Kempas, Negeri Sembilan.

Peralatan yang dikaitkan dengan aktiviti penanaman padi pada Zaman Prasejarah. Dijumpai di Hulu Tembeling, Pahang dan dikatakan digunakan ketika menuai padi.